สธ.ชี้ยังไม่พบอาการป่วยสัมพันธ์ผลตรวจสารหนู

ก้าวไกรนิวส์ | สธ.ชี้ยังไม่พบอาการป่วยสัมพันธ์ผลตรวจสารหนู เตรียมตรวจปัสสาวะซ้ำกลุ่มลุ่มน้ำกก ย้ำสื่อสารไม่ให้ตื่นตระหนก

วันที่25 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ห้องประชุมธรรมลังกา ศาลากลางจังหวัดเชียงราย นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการติดตามและตรวจสอบคุณภาพน้ำแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง จังหวัดเชียงราย ครั้งที่ 2/2569 ภายหลังจังหวัดเชียงรายและจังหวัดเชียงใหม่ ประสบปัญหาการตรวจพบสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำสายหลักต่อเนื่องตลอดระยะเวลากว่า 1 ปี

ที่ประชุมรายงานความคืบหน้าการตรวจคุณภาพน้ำโดยสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่) ซึ่งได้ตรวจสอบคุณภาพน้ำมาแล้ว 4 ครั้ง พบว่าส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน สามารถใช้ประโยชน์ได้ตามปกติ อย่างไรก็ตาม ได้มีการผลักดันการจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการกลางด้านการตรวจวิเคราะห์ที่มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย เพื่อให้การรายงานผลมีความรวดเร็วยิ่งขึ้น จากเดิมที่ต้องใช้เวลาประมาณ 1 เดือน

จากนั้น คณะทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง นำโดย ดร.ศิริวรรณ กันติสินธุ์ หัวหน้าภาควิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย ได้รายงานผลการศึกษาการตรวจสารโลหะหนักจากตัวอย่างเล็บและผมของประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำกก ตั้งแต่อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ถึงพื้นที่อำเภอเมืองเชียงราย อำเภอเวียงเชียงรุ้ง และอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย รวมจำนวน 90 คน พบผู้มีค่าสารหนูเกิน 0.5 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม จำนวน 16 คน โดยกระจายอยู่ในหลายพื้นที่ ขณะที่ค่าเฉลี่ยการปนเปื้อนของกลุ่มตัวอย่างอยู่ที่ 0.40 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยที่เคยตรวจในพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานี

ทั้งนี้ พบเพียง 2 ราย ในพื้นที่อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ที่มีค่าสารหนูเกินเกณฑ์มาตรฐานประเทศไทย คือในเล็บเกิน 1 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และในผมเกิน 1.5 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม

ด้านนายแพทย์เอกชัย คำลือ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเชียงราย เปิดเผยว่า หลังได้รับผลการวิจัย โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ โรงพยาบาลเชียงแสน และโรงพยาบาลเวียงเชียงรุ้ง ได้ลงพื้นที่ติดตามกลุ่มตัวอย่างดังกล่าว ยังไม่พบอาการป่วยที่เชื่อมโยงกับการตรวจพบสารหนู จึงมีแผนร่วมกับศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ จังหวัดเชียงราย ตรวจปัสสาวะซ้ำในกลุ่มตัวอย่าง โดยคาดว่าจะใช้เวลาประมาณ 2 เดือนจึงจะทราบผลที่ชัดเจน พร้อมย้ำว่าค่ามาตรฐานของประเทศไทยกำหนดสารหนูในเล็บไม่เกิน 1 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และในผมไม่เกิน 1.5 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ซึ่งสอดคล้องกับเกณฑ์ของประเทศสหรัฐอเมริกา

ผู้สื่อข่าวรายงานเพิ่มเติมว่า ทีมวิจัยระบุมีบางรายให้ข้อมูลว่ามีอาการวิงเวียนศีรษะและอาการชา แต่ยังไม่สามารถเชื่อมโยงโดยตรงกับการพบสารหนูในเล็บและผม เนื่องจากอาจเกิดจากลักษณะการทำงานหรือปัจจัยอื่น นอกจากนี้ยังพบพฤติกรรมการเก็บภาชนะบรรจุสารเคมีไว้ภายในบ้านของบางครัวเรือน

นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เน้นย้ำให้ทุกหน่วยงานรอผลการตรวจยืนยันจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย และขอให้การสื่อสารข้อมูลต่อสาธารณชนเป็นไปอย่างรอบคอบ ไม่ก่อให้เกิดความตื่นตระหนก โดยเฉพาะความเข้าใจเรื่องค่ามาตรฐานสารหนูในเล็บและผม ซึ่งไม่ได้กำหนดที่ 0.5 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และยังไม่มีข้อสรุปชัดเจนว่าสาเหตุเกิดจากการปนเปื้อนในแม่น้ำกกที่ไหลมาจากประเทศเมียนมาหรือไม่

ขณะที่ ดร.สืบสกุล กิจนุกร อาจารย์สำนักวิชานวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ระบุว่า แม้ขณะนี้ยังไม่พบผู้ป่วยเฉียบพลันจากสารหนู แต่จากกรณีศึกษาที่จังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งพบการปนเปื้อนตั้งแต่ปี 2528 และเริ่มพบผู้ป่วยหลังผ่านไปกว่า 20 ปี จึงจำเป็นต้องเฝ้าระวังและป้องกันในระยะยาวอย่างต่อเนื่อง

รายงานข่าวแจ้งอีกว่า พื้นที่ต้นน้ำกกในเขตปกครองพิเศษที่ 2 ประเทศเมียนมา มีการตั้งเหมืองแร่หลายแห่ง รวมถึงเหมืองแรร์เอิร์ธใกล้ลำน้ำ ประกอบกับเหตุอุทกภัยครั้งใหญ่ในช่วงปลายปี 2567 ส่งผลให้ในปี 2568 ตรวจพบสารหนูในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง เกินค่ามาตรฐานน้ำผิวดินหลายครั้ง จึงนำไปสู่การเฝ้าระวังและตรวจติดตามอย่างต่อเนื่องในปัจจุบัน